Sağlık Yeteneği Yönetmeliği; TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin, öğrencilerinin ve adaylarının sağlık değerlendirmesini düzenler. Askerlik yükümlülüğü, askerî öğrenci adaylığı ve profesyonel personel adaylığı aynı koşullarla değerlendirilmez. Bir tanı adı veya boy-kilo hesabı tek başına sağlık kurulu kararı yerine geçmez.
Bilgi kontrolü: 18 Ekim 2026. Bu sayfa, mevzuatı anlaşılır biçimde okumaya yardımcı olan bir rehberdir.
Yönetmeliğin tam adı ve kapsadığı kişiler
Yönetmeliğin tam adı Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğidir. 2016/9431 sayılı karar eki olarak 11 Kasım 2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kapsamında personel, öğrenciler ve bunların adayları bulunur; ayrıca yükümlülerin sağlık muayenelerine ilişkin ayrı bölüm yer alır.
İlk adım, hangi amaçla değerlendirme yapıldığını belirlemektir: askerlik yoklaması mı, askerî okul adaylığı mı, uzman erbaş veya sözleşmeli er adaylığı mı, görevdeki personelin sağlık işlemi mi? Aynı tanının farklı statüler için farklı karşılığı olabilir. “Askerliğe elverişlidir” kararı, her askerî okula veya profesyonel statüye kabul edileceğiniz anlamına gelmez. Benzer şekilde belirli bir adaylık için olumsuz karar, her durumda zorunlu askerlikten muafiyet anlamına gelmez.
Yoklama muayenesi, sevk ve yetkili sağlık kurulu
Yükümlülerin muayenesinde 4’üncü madde; öncelikle kayıtlı aile hekimi, yoksa ilgili resmî sağlık kuruluşundaki tek tabip üzerinden yürüyen değerlendirmeyi açıklar. İleri tetkik veya kurul değerlendirmesi gerekenler yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir. Önceden tanı konmuş hastalıklar, kullanılan ilaçlar, ameliyatlar ve mevcut raporlar muayenede doğru biçimde bildirilmelidir. Belgelerin birbiriyle ilişkisini hekime anlatmak, tanıyı kendiniz yorumlayıp sonuç ilan etmekten farklıdır.
Aile hekimi değerlendirmesi, hastane sevki ve sağlık kurulu kararı aynı belge değildir. Yönetmeliğin 4 ve 8’inci maddelerinde geçici ve kalıcı kararlar ile yetkili makamlar düzenlenir. Yükümlüler için “Ertesi Yıla Bırakma”, “Sevk Geciktirmesi” ve “Askerliğe Elverişli Değildir” ifadeleri farklı sonuçlar doğurur. Raporun onay veya kesinleşme işlemi varsa bu aşama ayrıca takip edilmelidir.
Yoklamada tespit edilemeyen veya sevk sırasında beyan edilen sağlık sorunları için 6’ncı maddede ayrı işlem bulunur. Önceki muayenede olumlu sonuç çıkmış olması, sonradan ortaya çıkan yakınmayı bildirmemek için gerekçe değildir. Sağlık muayenesi ile randevu, sevk ve belge takibi kendi resmî akışı içinde yürütülmelidir. Başka bir kişinin muayene deneyimi sizin için tanı veya sonuç oluşturmaz.
A, B, C ve D dilimleri nasıl okunur?
Hastalıklar Listesindeki harfler tek başına okunmamalıdır. İlgili hastalık maddesi, dilimi, fıkrası ve kişinin statüsü birlikte değerlendirilir. 5’inci maddenin yükümlüler için yaptığı gruplandırmada A dilimindekiler askerliğe elverişli; B ve D dilimindekiler elverişli olmayan; C dilimindekiler geçici rahatsızlığı bulunan grupta ele alınır. Bu açıklama yükümlülerin gruplandırması içindir; personel adaylarına otomatik olarak aynı sonuç cümlesi uygulanmaz.
10 Ekim 2024 tarihli değişiklik, yükümlüler için geçici rahatsızlığı bulunan grubu açık biçimde metne eklemiştir. Eski bir dosyada yalnızca iki grup görülmesi bu nedenle güncel yapı için yeterli değildir. Bir rapordaki kodu araştırırken yalnızca son harfe odaklanmak yerine kodun tamamını ve hangi karar amacıyla yazıldığını okuyun. Muayene bulguları ve yetkili kurul değerlendirmesi olmadan kod ataması yapılmaz.
İnternette sıkça sorulan göz kusuru, ortopedik ameliyat, cilt bulgusu veya kronik hastalık gibi konularda yalnızca tanı adıyla kesin kabul ya da ret sözü verilemez. Derece, işlev kaybı, tedavi durumu, ölçüm, ilgili bent ve statü önem taşıyabilir. Bu rehberin amacı kişiye hastalık dilimi seçtirmek değil, resmî değerlendirmenin hangi yapıda okunduğunu açıklamaktır.
Ek tablolar: boy-kilo, hastalık listesi ve branş çizelgeleri
3’üncü madde ekleri sıralar: EK-A, 17 ve üzeri yaş için boy ve ağırlık sınırları tablosu; EK-B, hastalıklar listesi ve sınıflandırma veya branş çizelgelerinin kullanım açıklamaları; EK-C, Hastalıklar Listesi; EK-Ç, sınıflandırma veya branş belirleme çizelgeleri; EK-D, personel adaylarının hastalıklara göre değerlendirme çizelgesidir. Aynı harf farklı bir belge ekiyle karıştırılmamalıdır.
Boy-kilo araştırmasında önce hangi tabloya tabi olduğunuzu bulun. Genel yetişkin tablosunu, yaş ve okul türüne özel öğrenci aday tablosuyla karıştırmayın. Dönem kılavuzu ve ek duyuru, aday grubunun hangi sınırlarla değerlendirilmesini istediğini açıklayabilir. Bir çevrim içi hesaplama aracı ön kontrol içindir; sınav merkezindeki ölçüm ve resmî sağlık işlemi yerine geçmez.
Branş veya sınıf çizelgeleri de her görevin aynı sağlık gerekliliklerine sahip olmadığını gösterir. Uçuculuk, dalgıçlık veya belirli özel görevlerde ek koşullar bulunabilir. Genel adaylık koşulunu karşılamak, bütün ihtisaslara uygunluk garantisi değildir. İlgili özel görevin bölümünü ve çizelgesini, ana yönetmelikten koparmadan okuyun. Eski ekran görüntülerindeki bir tabloyu güncel resmî nüshayla karşılaştırmadan kullanmayın.
Sağlık işlemine hazırlık ve itiraz bilgisini bulma
Muayeneye giderken kişisel sevk veya çağrı belgenizi, kimliğinizi ve talimatta istenen belgeleri hazırlayın. Mevcut rapor ve tetkikleri tarih sırasıyla düzenlemek, sağlık geçmişinin anlaşılmasına yardımcı olur. Doktor önerisi olmadan ilaç kesmeyin veya ölçümü değiştirmek için sağlıksız yöntem denemeyin. Amaç belirli bir sonucu zorlamak değil, sağlık durumunun doğru ve güvenli değerlendirilmesidir.
Rapor sonucu elinize geçtiğinde statü adını, karar cümlesini, tarih ve kurum bilgisini, varsa onay ve takip işlemini kontrol edin. Sonucu anlamıyorsanız raporu düzenleyen veya sevk eden yetkili birime sorun. İtirazın hangi makama, hangi yöntemle ve hangi sürede yapılacağı kişisel tebliğ ve ilgili usulden öğrenilmelidir; bütün adaylara ve bütün raporlara aynı gün sayısını vermek doğru değildir.
Kişisel sağlık raporunuzu yorum alanında veya herkese açık bir platformda paylaşmanız gerekmez. Tanı ve kimlik bilgileri yerine resmî işlem yolunu kullanın. Bu sayfa hastalık tanısı koymaz, kurula ait kararı önceden vermez ve tedavi önermez. Mevzuat okuma çerçevesi ile güncel resmî metne erişim sağlar; kişisel sağlık değerlendirmesi yetkili hekim ve kurula aittir.
Belgenizi incelerken kısa kontrol tablosu
| Kontrol | Bakılacak bilgi | Kaçınılacak hata |
|---|---|---|
| Statü | Belgedeki tam personel veya aday grubu | Başka statünün şartını uygulamak |
| Tarih | Güncel madde, değişiklik notu ve yürürlük | Eski PDF’yi güncel ilan sanmak |
| İşlem | Başvuru, seçim, rapor veya tebliğ | Bir aşamayı tüm süreçle aynı saymak |
| Takip | Yetkili birim ve kişisel duyuru | Deneyim yazısını bağlayıcı karar kabul etmek |
Sık sorulan sorular
Askerliğe elverişli olmak askerî okula kabul için yeterli mi?
Hayır. Yükümlü değerlendirmesi ile öğrenci veya personel adaylığı farklı statülerdir.
A dilimi her mesleğe uygunluk anlamına gelir mi?
Hayır. İlgili statü, hastalık maddesi ve aday veya branş çizelgeleri birlikte değerlendirilir.
B, C ve D harfleri tek başına sonuç verir mi?
Hayır. Kodun tamamı, değerlendirme amacı ve yetkili kurul kararı önemlidir.
Boy-kilo hesaplaması sağlık raporu yerine geçer mi?
Hayır. Hesaplama yalnızca ön kontroldür; resmî ölçüm ve sağlık değerlendirmesi ayrıca yapılır.
Eski göz veya ortopedi raporunu götürmeli miyim?
Mevcut sağlık belgelerinizi çağrı ve sağlık biriminin talimatına göre hazırlayın; sağlık geçmişinizi doğru bildirin.
Her hastaneden alınan rapor kabul edilir mi?
Gereken raporun türü ve yetkili kuruluş şartı sevk ve temin talimatından kontrol edilmelidir.
Geçici rahatsızlık kalıcı muafiyet midir?
Hayır. Geçici kararlar ile askerliğe elverişli değildir kararı aynı değildir.
İtiraz süresi herkes için aynı mı?
Değerlendirme türü ve usule göre kontrol edilmelidir. Kendi tebliğinizdeki yol ve süreyi esas alın.
Güncel resmî metin ve korunan PDF arşivi
Aşağıdaki arşiv dosyası, sitede daha önce bulunan özgün belgedir ve korunmuştur. Arşiv nüshası sonradan yapılan bütün değişiklikleri içermeyebilir. Güncel madde ve ekleri incelemek için Mevzuat Bilgi Sistemi bağlantısını kullanın.
Özgün belgeyi bu sayfada görüntüle
Loading Viewer...
