Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği

Yönetmelik neyi düzenler, kimler için önemlidir?

Sözleşmeli erlik, zorunlu askerlik hizmetinin ücretli devamı şeklinde anlaşılmamalıdır. 6191 sayılı Kanuna dayanan ayrı bir personel istihdam statüsüdür. Yönetmeliğin ilk bölümünde amaç, kapsam, dayanak ve temel kavramlar; sonraki bölümlerinde başvuru, seçim, eğitim, sözleşme ve özlük işlemleri yer alır. Aday, göreve başlayan personel ve ayrılmayı düşünen personel aynı metnin farklı bölümlerine ihtiyaç duyar.

Aday için ilk soru, hangi kurumun hangi dönem alımına başvurduğudur. Kuvvet, öğrenim grubu, askerlik durumu ve başvuru takvimi belirlenmeden internetten alınan bir yaş cümlesiyle karar verilmemelidir. Görevdeki personel ise imzaladığı sözleşmeyi, tebliğ edilen işlemi ve dayanak gösterilen maddeyi birlikte incelemelidir. Yönetmelik bir başvuru ilanı değildir; açık kontenjan ve güncel başvuru ekranı ayrıca duyurulur.

Başvuru şartlarında kanun ve yönetmelik nasıl birlikte okunur?

Önemli bir okuma ayrımı vardır: Yönetmeliğin 5 ve 7’nci maddelerinde önceki düzenlemelerin askerlik ve terhis ifadeleri bulunmaktadır. Buna karşılık güncel 6191 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi, askerlik hizmetini tamamlayan kaynak grubuyla askerlik hizmetine başlamamış veya tamamlamamış kaynak grubunu ayrı bentlerde düzenler. Bu nedenle eski bir PDF’deki tek cümle üzerinden bütün adaylara aynı şart uygulanması doğru değildir.

Kanunun 3’üncü maddesinde öğrenim ve askerlik durumuna göre kaynak ayrımı yapılır; yaş hesabında başvuru yılının ocak ayının ilk günü ve düzeltilmemiş nüfus kaydı dikkate alınır. Hangi kaynak grubunun o alımda kabul edildiğini dönem kılavuzundan kontrol edin. Diploma veya denklik, askerlik durum belgesi ve istenen kimlik bilgileri arasında tutarsızlık varsa başvuru kapanmadan yetkili temin birimine sorun.

Çevrim içi başvurunun alınması, bütün koşulların kesin olarak sağlandığı anlamına gelmez. Belge kontrolü, fiziki değerlendirme, fiziki kabiliyet testi, mülakat, sağlık ve ilgili araştırma işlemleri kendi kurallarına göre değerlendirilir. Bir aşamaya çağrılmış olmak diğer aşamalardan muafiyet oluşturmaz. Güncel çağrı belgesindeki tarih, yer ve belge listesi kişisel hazırlıkta esas alınmalıdır.

Ön sözleşme, ilk sözleşme ve yenileme arasındaki fark

Ön sözleşme, askerî eğitim başlangıcı ile asıl sözleşme arasındaki adaylık dönemini kapsar. Eğitimde başarılı olmak ile başvuru yapmak farklı eşiklerdir. 6191 sayılı Kanunun 4’üncü maddesine göre eğitimi başarıyla tamamlayanlarla ilk sözleşme en az üç, en fazla dört yıl için yapılır; sonraki sözleşmeler bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere azami yedi yıllık hizmet süresinin sonuna kadar uzatılabilir. Kanundaki özel uzatma hâlleri ayrıca değerlendirilir.

Sözleşme yılı takvim yılıyla aynı değildir. Örneğin başlangıç tarihi yıl ortasındaysa bir yıllık sözleşme dönemi ocak ayında tamamlanmış sayılmaz. Süreyi imzalı belgedeki başlangıç ve bitiş tarihinden takip edin. Kanunun 5’inci maddesi, yenilemeye ilişkin yazılı bildirimin sözleşme bitiminden en az üç ay önce yapılmasını düzenler. Yenileme isteği ile idarenin uygun bulması ve yeni sözleşmenin kurulması birbirinden ayrılmalıdır.

Sözleşme bitiminde yenilememe ile süre dolmadan ayrılma aynı hukuki işlem değildir. Kanun, sözleşmenin tek taraflı erken feshi konusunda sınırlamalar getirir; sonraki sözleşmeler için gerekçenin hizmet gerekleri ve koşullarıyla değerlendirilmesine ilişkin hüküm de içerir. Bir dilekçe vermek, tek başına görevin sona erdiği anlamına gelmez. İşlemin niteliği ve tebliği görülmeden kişiye özel tazminat veya ayrılma sonucu hesaplanmamalıdır.

Görev, izin, kışla ve mali haklar nasıl araştırılır?

Yönetmeliğin 19–22’nci maddeleri ücret, sosyal haklar, ikramiye ve izin konularına; 23–26’ncı maddeleri iaşe, giyecek, barınma, kıyafet, mesai ve tertip işlemlerine yön verir. İnternetteki tek bir net maaş tutarı bu başlıkların tamamını açıklamaz. Ödeme dönemi, hizmet yılı, görev ve kesintiler aynı olmadığından kişisel tutar bordro ve ilgili mali düzenlemeler üzerinden kontrol edilmelidir.

İzin bakımından yıllık planlı izin, mazeret izni, yol süresi ve hafta sonu ayrılma izni farklı kavramlardır. 22’nci maddede barışta yıllık planlı izin otuz gün olarak düzenlenir; izin zamanı hizmetin aksamaması dikkate alınarak belirlenir. Bu hüküm, kişinin istediği tarihte kendiliğinden görevden ayrılabileceği anlamına gelmez. Ölüm, doğum ve olağanüstü mazeretlere ilişkin ayrı hükümler de aynı maddede bulunur.

25’inci maddenin 2021 değişikliği, mesai sonrası ve hafta sonu ayrılmayı görev, faaliyet ve emniyet koşullarıyla birlikte düzenler. “Herkes sürekli dışarıda kalabilir” veya “hiç kimse çıkamaz” biçimindeki iki genelleme de metnin koşullarını kaybettirir. Nöbet, vardiya, tatbikat ve benzeri görevlerde yetkili makamın değerlendirmesi önemlidir. Geçerli izin olmadan ayrılma, sosyal medyadaki bir örneğe dayanılarak normalleştirilemez.

Uzman erbaşlığa geçiş ve ayrılma sonrası kontrol listesi

Yönetmeliğin 28’inci maddesi uzman erbaşlığa ve astsubaylığa başvuru konusunu düzenler. Hizmet süresini doldurmak tek başına otomatik statü değişikliği sağlamaz. İlgili statünün öğrenim, sağlık, sınav, nitelik ve dönem ilanı koşulları ayrıca aranır. Başvuru hakkı, sınav başarısı ve atama kararı aynı aşama değildir.

Ayrılma hâlinde ikramiye, sağlık güvencesinin devamı ve diğer ödemeler ayrılma sebebine göre değişebilir. İlk sözleşmenin tamamlanması, kendi isteğiyle yenilememe, sağlık nedeniyle ayrılma ve disiplinsizlik nedeniyle fesih aynı sonuçla değerlendirilmemelidir. Yazılı işlemdeki gerekçe, hizmet tarihleri ve kanun maddesi kontrol edilmelidir. İtiraz veya başvuru süresi varsa tebliğ belgesindeki yolu gecikmeden inceleyin.

Belgenizi incelerken kısa kontrol tablosu

Sık sorulan sorular

Güncel resmî metin ve korunan PDF arşivi

Aşağıdaki arşiv dosyası, sitede daha önce bulunan özgün belgedir ve korunmuştur. Arşiv nüshası sonradan yapılan bütün değişiklikleri içermeyebilir. Güncel madde ve ekleri incelemek için Mevzuat Bilgi Sistemi bağlantısını kullanın.

İlgili kütüphane rehberleri