Mülakat Soruları 79

COVID-19 özellikle 2020’de ulaşım, turizm ve yüz yüze hizmetleri zorladı; tedarik ve ticaret akışlarında kesintiler yarattı. Bazı hizmetlerin çevrim içi sunumu hızlandı. Etki bütün sektörlerde aynı değildi; 2020’deki durum 2026’nın güncel ticaret verisi gibi kullanılamaz.

Yeşil enerji, çevresel etkileri görece düşük enerji kaynakları veya üretim biçimleri için kullanılan ifadedir; kapsamı kullanılan ölçüte göre değişebilir. Rüzgâr ve güneş yaygın örneklerdir. Yenilenebilir olmak, üretim ve tesisin bütün yaşam döngüsünde çevresel etkisinin sıfır olduğu anlamına gelmez. EPA’nın yeşil elektrik tanımı, yenilenebilir elektriğin belirli koşulları sağlayan alt kümesini ifade eder; Türkiye için ayrı bir yasal sınıflandırma gibi sunulmamalıdır.

Hayır. İnternet, basılı yayın, radyo ve televizyonun tümünü ortadan kaldırmamıştır. Geleneksel kuruluşlar içeriklerini dijital kanallardan da sunabilir; farklı mecralar birlikte var olur ve birbirine yaklaşır. Her aracın kullanım düzeyi ülke, yaş grubu ve döneme göre değişir.

İçgörü, kişinin kendi duygu, düşünce ve davranışları arasındaki ilişkileri fark edip anlamasıyla ilgilidir. Örneğin eleştiri karşısındaki tepkisinin geçmiş deneyimleriyle ilişkisini fark etmek. Her zaman ani bir aydınlanma veya kendi kendine doğru klinik tanı koymak anlamına gelmez.

OHAL, Anayasa’nın 119. maddesinde sayılan olağanüstü durumlarda Cumhurbaşkanınca ilan edilebilen yönetim usulüdür. İlk ilan en fazla altı ay olabilir; karar aynı gün TBMM onayına sunulur. OHAL tüm hakların sınırsız kaldırılması demek değildir.

Avrupa Birliği, ortak kurumları ve antlaşmaları bulunan bir siyasi ve ekonomik bütünleşme yapısıdır. 14 Ekim 2026 kontrolünde 27 üyesi vardır. Türkiye üye değil, aday ülkedir. Avrupa Konseyi ve onun insan hakları sistemiyle aynı kuruluş değildir.

Siber savaş, devletler ve çatışma bağlamında bilişim sistemlerine yönelik düşmanca faaliyetler için kullanılan geniş kavramdır. Her siber suç savaş veya silahlı saldırı oluşturmaz. NATO açıklamaları ciddi siber saldırıların silahlı saldırı eşiğine ulaşabileceğini, bunun olay özelinde değerlendirileceğini belirtir.

Anayasa’nın 10. maddesi herkesin kanun önünde eşitliğini ve kadınlarla erkeklerin eşit haklara sahip olmasını düzenler; devlet organları ve idare makamları eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadır. Örnek kişisel değerlendirme: Bu ilkeyi gerekli buluyorum; uygulamada ayrımcılığın önlenmesi ve hak arama yollarının etkili işlemesi önemlidir.

Küresel ısınmanın temel nedeni insan kaynaklı sera gazı artışıdır. Kuraklık ise yağış yetersizliği, sıcaklık-buharlaşma, toprak ve su koşullarıyla bağlantılıdır; iklim değişikliği bazı bölgelerde riski artırır. Aşırı su çekimi su kıtlığını ağırlaştırabilir. Her kuraklığın tek nedeni küresel ısınma değildir; kuraklık ile suyun kötü yönetimi aynı kavram değildir.

GDO, genetiği modern biyoteknoloji yöntemleriyle değiştirilmiş organizmadır. Bitki, hayvan veya mikroorganizma olabilir. Genetik özellik kazandırmak veya değiştirmek amaçlanabilir. Geleneksel melezleme ile aynı kavram değildir; her GDO’yu tek başına yararlı veya zararlı diye nitelemek yerine ürün ve kullanım özelinde değerlendirme gerekir.

Kastedilen Anadolu Medeniyetleri Müzesi ise Ankara’nın Ulus semtinde, Ankara Kalesi yakınındadır. “Medeniyetler müzesi” tek başına resmî ve benzersiz bir kurum adı değildir; soru bu adla tamamlanmalıdır.

Dijital medya okuryazarlığı, dijital ortamlardaki bilgi ve medya içeriklerine erişme, bunları eleştirel değerlendirme, güvenli ve sorumlu biçimde üretip paylaşma becerileridir. Kaynak, kanıt, tarih ve bağlam kontrolü; reklam, görüş ve haber ayrımı; mahremiyet ve yanıltıcı içerik farkındalığı önemlidir. Yalnızca cihaz kullanmayı bilmek yeterli değildir.

14 Ekim 2026 itibarıyla Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya’dır. 21 Mart 2024’te seçilmiş, 20 Nisan 2024’te göreve başlamıştır.

EGM’nin rütbe sıralaması yüksekten düşüğe: Sınıf Üstü Emniyet Müdürü; 1., 2., 3. ve 4. Sınıf Emniyet Müdürü; Emniyet Amiri; Başkomiser; Komiser; Komiser Yardımcısı; Kıdemli Başpolis Memuru; Başpolis Memuru; Polis Memuru. “Emniyet Müdür Yardımcısı” bir görev unvanıdır; bu sıralamada ayrı rütbe değildir.

İnsan haklarının evrenselliği, herkesin sırf insan olması nedeniyle bu haklara sahip olmasıdır. Devredilemezlik, kişinin insan olma niteliğine bağlı haklarının keyfî biçimde elinden alınamamasını ifade eder. Bu, bütün hakların kullanımının hiçbir hukuki koşulda sınırlanamayacağı anlamına gelmez; hak türüne göre güvenceler ve sınırlama kuralları vardır.

Sosyal medya üzerinden işlenen fiiller, şartlarına göre tehdit, hakaret, dolandırıcılık, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı yayma veya bilişim suçlarını oluşturabilir. Sosyal medya suçu tek ve kapalı bir suç listesi değildir. Her sahte hesap, eleştiri, cinsel içerik veya yanlış paylaşım otomatik olarak suç sayılmaz; fiilin kanuni unsurları ve bağlamı incelenir.

Milliyetçilik, milleti siyasal aidiyet ve örgütlenmenin merkezine yerleştiren düşünce ve hareketlerdir. Modern biçimleri özellikle 18–19. yüzyıllarda gelişmiştir. Vatandaşlık temelli veya etnik vurgu taşıyan farklı türleri vardır; milliyetçilik her durumda ırkçılıkla ya da başka milletlere düşmanlıkla aynı değildir.

Kamuya açık MSB açıklamalarında sınır güvenliği için termal/gece görüş cihazları, elektro-optik kuleler, algılayıcılar, İHA ve insanlı keşif uçakları gibi imkânlar sayılır. Bunlar örneklerdir; her sınır noktasında aynı araç ve düzen bulunduğu anlamına gelmez. Teknoloji personel, değerlendirme ve kurum koordinasyonuyla birlikte kullanılır.

Afetler can kaybı ve yaralanma, yerinden edilme, barınma ve temel hizmet kesintileri, ekonomik kayıplar, çevresel zarar ve ruhsal-sosyal etkiler doğurabilir. Etki; tehlike kadar maruz kalma, yapı güvenliği, toplumsal kırılganlık ve hazırlık kapasitesine de bağlıdır.

Kapkaç, elde veya kişinin üzerinde taşınan eşyanın ani biçimde çekilip alınmasıdır. Yankesicilikte eşya genellikle fark ettirmeden özel beceriyle alınır; aynı tanım değildir. TCK m.142/2-b bu biçimleri nitelikli hırsızlık kapsamında düzenler. Cebir veya tehdidin niteliğine göre somut olay yağma suçu bakımından da değerlendirilir.