Mülakat Soruları 77

Beyin fırtınası, bir sorun veya konu hakkında çok sayıda fikir üretmeyi amaçlayan tekniktir. Fikir üretme aşamasında eleştiri ve değerlendirme ertelenir; fikirler sonradan incelenip seçilir. Hiçbir fikrin hiçbir zaman değerlendirilmeyeceği veya her önerinin uygulanacağı anlamına gelmez.

Yeterli, dengeli, çeşitli ve güvenli beslenme büyüme-gelişmeyi ve genel sağlığı destekler; yetersiz beslenme ve bazı kronik hastalık risklerini azaltmaya yardımcı olur. Sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl gibi besinlere yer vermek; fazla tuz, serbest şeker ve sağlıksız yağları sınırlamak önemlidir. İhtiyaçlar bireye göre değişir; hiçbir gıda tek başına hastalıklara karşı garanti sağlamaz.

Polislerde stresle başa çıkmada dinlenme ve uyku düzeni, fiziksel etkinlik, meslektaş ve yakın desteği ile uygun psikolojik destek yararlı olabilir. İş yükü, vardiya, travmatik olaylarla karşılaşma ve kurum desteği de değerlendirilmelidir. Sorun yalnızca kişinin dayanıklılığına yüklenmemelidir.

Otopsi, ölüm nedenini ve ilgili tıbbi bulguları belirlemek için cesedin uzmanlıkla incelenmesidir. Adli otopside CMK m.87’deki usul uygulanır; Cumhuriyet savcısının huzuru ve hekimlere ilişkin kurallar bulunur. Yalnızca dış muayene, mezar açma veya her ölümde otomatik yapılan aynı işlem değildir.

Fethi Sekin, 5 Ocak 2017’de İzmir Adliyesine yönelik terör saldırısına müdahale ederken şehit olan polis memurudur. Ömer Halisdemir, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimine karşı görev yaparken şehit olan Piyade Astsubay Kıdemli Başçavuştur. İki kişinin görevleri ve olay tarihleri farklıdır.

Narkotik birimleri uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarının önlenmesi, tespiti ve ilgili adli işlemlerin yürütülmesinde görev yapar. Analiz, kurum iş birliği ve farkındalık çalışmaları da önemlidir. Polislik görevi tıbbi bağımlılık tedavisiyle aynı değildir; sağlık ve sosyal hizmetlerle koordinasyon ayrı rol taşır.

Yaşam boyu öğrenme, bütün yaşlarda ve yaşamın farklı alanlarında bilgi ve beceri geliştirmeyi kapsar. Örgün, yaygın ve gündelik öğrenme yollarıyla gerçekleşebilir. Yalnızca diploma almak veya çocukluk ve gençlik eğitimini sürdürmek değildir.

Hukuksal yaptırım, hukuk kuralına aykırılığa hukuk düzeninin bağladığı sonuçtur. Ceza, idari yaptırım, tazminat, geçersizlik ve cebrî icra gibi farklı türleri vardır. Her yaptırım hapis cezası veya cezalandırma değildir; uygulanacak tür ilgili hukuk dalına ve kanuna göre değişir.

Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve yürütme yetkisine sahiptir. Anayasa m.104 kapsamında devleti ve milletin birliğini temsil eder; bakanlar ile Cumhurbaşkanı yardımcılarını atar ve görevden alır; kanunları yayımlar veya yeniden görüşülmek üzere TBMM’ye gönderir; anayasal sınırlar içinde yürütmeye ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Yasama ve yargı yetkilerini sınırsız biçimde devralamaz.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, yürütme yetki ve görevinin Cumhurbaşkanında toplandığı, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçildiği sistemdir. 2017 anayasa değişikliklerinin ilgili hükümleri 2018’de yeni Cumhurbaşkanının göreve başlamasıyla uygulanmıştır. Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılmış; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanınca atanır. Yasama TBMM’de, yargı bağımsız ve tarafsız mahkemelerdedir.

Kanun önünde eşitlik, aynı hukuki durumda olanlara nesnel ve haklı bir neden olmadan farklı muamele yapılmamasını gerektirir. Eşitlik her koşulda herkese aynı işlemin uygulanması değildir. Anayasa’nın 10. maddesinde belirtilen gruplar için alınabilecek özel tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.

Karbon ayak izi, bir kişi, ürün, kurum veya faaliyete bağlı doğrudan ve dolaylı sera gazı salımlarının, belirtilen kapsam ve dönem içinde toplamıdır. Genellikle karbondioksit eşdeğeriyle ifade edilir. Yalnızca bacadan çıkan CO₂ veya bütün çevresel zararların tek ölçüsü değildir; hesaplama sınırı belirtilmelidir.

Büyükbaş hayvancılıkta sera gazları özellikle geviş getirenlerin sindirimindeki enterik fermantasyondan çıkan metan, gübre yönetimi ve yem-enerji kullanımından kaynaklanabilir. Metan önemli bir sera gazıdır. Buradaki sera etkisi, hayvanların fiziksel bir serada tutulması anlamına gelmez.

Güvenli hız, etkili denetim, yol ve araç güvenliği, kemer ve uygun çocuk koltuğu kullanımı, alkollü/dikkati dağınık sürüşün önlenmesi ve eğitim birlikte önemlidir. Yalnızca cezaları artırmak veya sürücünün kültürünü değiştirmek yeterli açıklama değildir; sistem bütün olarak değerlendirilir.

Küçük çocukların boyu nedeniyle trafikte görmesi ve görülmesi güç olabilir; hız ve mesafeyi değerlendirme becerileri de gelişim sürecindedir. Vücut yapıları ve uygun koruma eksikliği yaralanma riskini etkiler. Çözüm yalnızca çocuğu suçlamak değil; güvenli hız, altyapı ve uygun çocuk koltuğu gibi birlikte önlemlerdir.

Temel ilk yardım çantasında steril gazlı bez, sargı ve üçgen sargı, yara bandı/plaster, makas, tek kullanımlık eldiven, uygun koruyucu solunum bariyeri ve ilk yardım rehberi bulunabilir. İçerik kullanım yerine göre düzenlenir; malzemelerin durumu kontrol edilir. Araç, iş yeri ve afet çantası gereklilikleri aynı liste değildir. İlk yardım, eğitim sınırları içinde ilaçsız uygulamadır; çantada ilaç bulunması gelişigüzel ilaç verme yetkisi oluşturmaz.

Çevre kirliliği, çevrenin canlılar ve ekosistemler için zararlı biçimde kirleticilerle etkilenmesidir. Hava, su ve toprak kirliliği; sanayi, ulaşım, atık ve uygunsuz kimyasal kullanım gibi farklı kaynaklarla ilişkili olabilir. Her çevre sorunu aynı tür değildir; iklim değişikliğiyle bağlantılar olsa da iki kavram eş anlamlı değildir.

Küresel ısınma, Dünya’nın uzun dönemli ortalama yüzey sıcaklığının yükselmesidir. Günümüzdeki ısınmada insan kaynaklı sera gazı artışı belirleyicidir. Devletler fosil yakıt emisyonlarını azaltma, enerji verimliliği, düşük emisyonlu enerji ve ulaşım ile ekosistemleri koruma politikaları uygulayabilir. Isınmayı sınırlama ile mevcut etkilere uyum sağlama farklı ve birbirini tamamlayan işlerdir.

Hakkaniyetli veya adaletli davranmak, ilgili kişilerin haklarını gözeterek tarafsız ve gerekçeli değerlendirme yapmaktır. Kişisel yakınlığa göre ayrıcalık tanımamak ve somut koşulları dikkate almak önemlidir. Herkese koşullarından bağımsız biçimde aynı sonucu vermekle eş tutulmaz.

Kültürel çeşitlilik, toplum ve grupların farklı kimlik, değer, dil, gelenek ve ifade biçimlerinin varlığıdır. Kültür zaman içinde de değişir. Farklılıkların tanınması insan haklarıyla birlikte ele alınır; bir gelenek hak ihlalini kendiliğinden meşru yapmaz.