Mülakat Soruları 65

Kültürel miras, geçmişten devralınıp topluluklarca değer verilen maddi ve manevi kültürel unsurları kapsar. Tarihî yapılar ve eserler somut; sözlü gelenekler, gösteri sanatları, ritüeller ve zanaat bilgileri somut olmayan mirasa örnektir. Bir unsurun kültürel miras sayılması için mutlaka UNESCO listesinde bulunması veya evrensel üstün değer taşıması gerekmez.

Maslow’un 1943’te geliştirdiği ihtiyaçlar yaklaşımı, ihtiyaçları genellikle fizyolojik, güvenlik, sevgi/aidiyet, saygı ve kendini gerçekleştirme başlıklarıyla ele alır. Alt ihtiyaçlar çoğu durumda daha baskın olabilir; ancak özgün çalışma sıranın tamamen katı olmadığını ve ihtiyaçların kısmen karşılanabileceğini belirtir. Bir alt basamağın yüzde yüz tamamlanmadan üst ihtiyacın hiç ortaya çıkamayacağı iddiası yanlıştır. Bu, kişiliği veya bütün insan davranışlarını kesin açıklayan evrensel bir yasa değildir.

Aydınlanma, özellikle 18. yüzyılda akıl, eleştiri, bilim ve insanın kendi düşünme yetisini öne çıkaran düşünsel harekettir. Locke, Voltaire ve Kant başlıca isimlerdendir. Tek bir görüş veya bütün düşünürlerin aynı din ve siyaset anlayışını paylaştığı dönem değildir.

Sosyal sermaye, ilişki ağları, güven ve karşılıklılık normlarının insanlara iş birliği ve kaynaklara erişim bakımından sağladığı imkânlarla ilgilidir. Maddi para veya yalnızca kişinin eğitim düzeyi değildir. Ağlar dayanışmayı destekleyebildiği gibi dışlayıcı ayrıcalıklar da üretebilir.

Türk Polis Teşkilatının kuruluş tarihi 10 Nisan 1845’tir. İstanbul’da polis adıyla kurulan teşkilatın görevleri aynı tarihli Polis Nizamnamesiyle düzenlenmiştir.

Değersizlik hissi; zorlayıcı yaşam olayları, ilişkilerde sürekli eleştirilme veya bazı ruh sağlığı sorunları gibi farklı durumlarla ilişkili olabilir. Depresyonda görülebilen belirtilerden biridir; tek başına bir tanı koydurmaz. Engellilik, kişinin değersiz olduğu veya mutlaka böyle hissedeceği anlamına gelmez. Duygu kalıcılaşıp günlük yaşamı etkiliyorsa profesyonel değerlendirme yararlı olabilir.

Kanun önünde eşitlik Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenir. Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım yapılmadan eşittir. Devlet organları ve idare makamları işlemlerinde bu ilkeye uygun hareket etmek zorundadır. Eşitliği gerçekleştiren anayasal tedbirler keyfî ayrıcalıkla aynı değildir.

1. madde: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. 2. madde: Cumhuriyet; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir; maddede huzur, millî dayanışma, adalet ve başlangıç ilkelerine de yer verilir. 3. madde: Devlet ülkesi ve milletiyle bölünmez bütündür; dili Türkçe, bayrağı beyaz ay-yıldızlı al bayrak, millî marşı İstiklal Marşı, başkenti Ankara’dır. 4. madde, ilk üç maddenin hükümlerinin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini düzenler. Bu cevap kısa özettir; aynen okuma istenirse resmî metin kullanılmalıdır.

Kastedilen Cumhuriyet döneminin ilk Emniyet Genel Müdürü ise cevap İsmail Hamit Oktay’dır. EGM’nin resmî listesinde görev süresi 24 Ekim 1923–6 Şubat 1924 olarak verilir. “İlk emniyet müdürü” ifadesi herhangi bir il müdürüyle karışabileceğinden unvan açık söylenmelidir.

Anayasa m.34’e göre herkes önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyebilir. Hak, millî güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi, genel sağlık, genel ahlak veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla kanunla sınırlanabilir. Sınırlama m.13’teki hakkın özüne dokunmama ve ölçülülük koşullarına da uymalıdır. Bildirim usulü, önceden izin şartıyla aynı değildir.

Asimilasyon, bir grubun kendine özgü kültürel özelliklerinden uzaklaşıp baskın toplumun özelliklerini benimsemesi sürecidir. Gönüllü veya baskıyla yürütülen biçimleri tartışılır. Farklılıklar korunarak toplumsal katılımın sağlanmasını hedefleyen entegrasyonla aynı kavram değildir.

Polis ve jandarma genel kolluk görevi yapar; sorumluluk alanları mevzuat ve yetkili idari kararlarla belirlenir. Jandarmanın alanı genel olarak polis görev alanı dışıdır. Ancak belediye sınırları içindeki şehir yerleşimine uzak yerler de jandarma görev alanı olarak belirlenebilir. Hizmet ihtiyacına göre geçici görevlendirme ve karşılıklı destek de mümkündür. Bu nedenle “jandarma belediye sınırları içinde hiç görev yapamaz” yanlıştır.

Oligarşi, siyasal iktidarın dar ve ayrıcalıklı bir grubun elinde toplandığı yönetim biçimidir. Grubun gücü servet, askerî güç veya başka kaynaklara dayanabilir; mutlaka tek bir hükümdar veya kalıtsal soylular topluluğu değildir.

Kamu hizmeti, genel ve ortak ihtiyaçları kamu yararı doğrultusunda karşılamaya yönelik, idarenin sorumluluğundaki düzenli faaliyetlerdir. Kamu kurumları doğrudan yürütebilir veya ilgili hukuki usulle özel kişilere gördürebilir. Her hizmetin ücretsiz olması veya yalnızca memur eliyle yürütülmesi zorunlu özellik değildir.

Polis armasında ay-yıldız, sekiz köşeli polis yıldızı, defne dalı ve çift başlı kartal yer alır. Polis Akademisi açıklamasında defne dalı başarı ve şöhretle; çift başlı kartal güç, özgürlük, bağımsızlık ve doğu-batı yönleriyle ilişkilendirilir. Sekiz köşeli yıldızın geçmişi Osmanlı dönemindeki Nişan-ı Osmanî şemsesine bağlanır. Sembolik açıklamalar, her ayrıntı için tek ve değişmez hukuki anlam bulunduğu şeklinde sunulmamalıdır.

Çağdaş insan hakları anlayışı, her insanın onuru gereği eşit haklara sahip olduğunu; hakların evrensel, birbiriyle bağlantılı ve ayrımcılık olmadan korunması gerektiğini esas alır. Haklar yalnızca bir ülkenin vatandaşlarına, çoğunluğa veya ekonomik gücü olanlara özgü değildir.

Bu ifade, egemenliğin kaynağının bir hükümdar, kişi veya sınıf değil millet olduğunu anlatır. Anayasa m.6’ya göre egemenlik, Anayasa’nın belirlediği yetkili organlar eliyle kullanılır; hiçbir organ kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.

Polis devleti, idarenin kamu yararı gerekçesiyle geniş müdahalelerde bulunup hukuki sınır ve etkili denetimle bağlı sayılmadığı devlet anlayışını ifade eder. Türkiye’nin Anayasa m.2’deki niteliği hukuk devletidir. Bu, tek tek uygulamaların hukuka uygunluğunun eleştirilemeyeceği veya denetlenemeyeceği anlamına gelmez. Polis teşkilatının bulunması tek başına polis devleti olunduğunu göstermez.

Trafik kazaları ve yaralanma riski; uygunsuz hız, alkol/madde etkisi, dikkat dağınıklığı, güvensiz yol tasarımı, araç güvenliği ve denetim eksikliğiyle ilişkilidir. Hızın güvenli düzeye indirilmesi, kemer ve uygun çocuk koltuğu, güvenli yol-araç tasarımı, eğitim ve etkili denetim birlikte önemlidir. Nedeni yalnızca sürücüye veya kültürel farklılıklara bağlamak eksiktir.

NATO, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüdür. 4 Nisan 1949’da Washington’da 12 kurucu devletin imzaladığı Kuzey Atlantik Antlaşmasıyla kurulmuştur. Üyeler arasında siyasi ve askerî iş birliği ve kolektif savunmayı amaçlar.