Mülakat Soruları 2

Demokrasi, halkın yönetim yetkisini doğrudan veya özgür seçimlerle belirlenen temsilcileri aracılığıyla kullandığı yönetim anlayışıdır. Doğrudan ve temsili demokrasi başlıca biçimleridir; yarı doğrudan yöntemler de kullanılabilir. Seçimler yanında haklar, çoğulculuk, hukukun üstünlüğü ve azınlıkların korunması gerekir; yalnızca çoğunluğun sınırsız yönetimi değildir.

Naim Talu başkanlığındaki 36. Türkiye Cumhuriyeti Hükümetidir. 15 Nisan 1973’te göreve başlamış, yeni hükümetin kurulduğu 26 Ocak 1974’e kadar görevini sürdürmüştür.

Devletin temel unsurları insan topluluğu, ülke ve egemen siyasi otoritedir. Ülke, devletin yetki alanının coğrafi boyutunu; egemenlik ise en üstün kamu gücünü ifade eder.

Kaynak dosyadaki 2016 cevabı güncelliğini yitirmiştir: 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından on ilde OHAL ilan edilmiştir. 6785 sayılı karar 8 Şubat 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış; OHAL 8 Şubat 2023 saat 01.00’den itibaren üç ay olarak belirlenmiştir. En son olay biçimindeki sorular sınav tarihindeki yeni kararlar bakımından yeniden kontrol edilmelidir.

Madde numaralandırması 177’ye kadar gider; ayrıca 21 geçici madde numarası bulunmaktadır. Bazı madde ve geçici maddeler mülgadır. Bu nedenle sayı, yürürlükteki hükümlerin sayısı olarak anlaşılmamalıdır.

RTÜK, Radyo ve Televizyon Üst Kuruludur. Radyo ve televizyon yayın faaliyetlerini düzenleyen ve denetleyen, özerk ve tarafsız kamu tüzel kişisidir. TBMM tarafından seçilen dokuz üyeden oluşur.

Sıkıyönetim tarihsel olarak sivil güvenlik yetkilerinin askerî makamlarca yürütüldüğü olağanüstü yönetim usulüdür. Türkiye’de sıkıyönetime ilişkin Anayasa 122. madde 2017’de kaldırılmıştır; güncel yetki ve süre sorusu eski hükümle cevaplanamaz. Olağanüstü hâl ayrı bir kurumdur.

Memur, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri kanuni statü içinde yürüten kamu görevlisidir. Kamuda ücret veya maaş alan herkes otomatik olarak memur değildir; diğer kamu görevlileri, sözleşmeli personel ve işçiler farklı statülere tabi olabilir.

Yönetim, ortak amaçlara ulaşmak için faaliyetlerin planlanması, örgütlenmesi, yönlendirilmesi ve denetlenmesi sürecidir. İnsan, zaman ve diğer kaynakların koordinasyonunu içerir. Yalnızca emir vermek veya devlet idaresi demek değildir.

Max Weber’in yaklaşımında devlet, belirli bir ülke sınırları içinde meşru fiziksel güç kullanma tekelini başarıyla talep eden siyasal örgütlenmedir. Buradaki meşruluk ve hukukî sınırlar önemlidir; bu tanım devlete sınırsız şiddet kullanma hakkı vermez.

Yasama dokunulmazlığı, milletvekilinin Meclis kararı olmadıkça tutulamaması, sorgulanamaması, tutuklanamaması ve yargılanamamasına ilişkin usul güvencesidir. Anayasa 83’teki suçüstü ve diğer istisnalar saklıdır; cezasızlık değildir.

Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden Anayasa 83’teki kapsamda sorumlu tutulamamasıdır. Dokunulmazlıkla aynı kurum değildir.

Kadük kalma, yasama dönemi sonunda sonuçlandırılamamış kanun teklifinin hükümsüz sayılmasıdır. TBMM İçtüzüğü 77’ye göre milletvekilleri teklifi yenileyebilir. Bu durum, yürürlükteki bütün kanunların seçimle ortadan kalkması demek değildir.

Türkiye’de yasama yetkisi, Türk milleti adına TBMM’ye aittir ve devredilemez. Yasama, kanun koyma, değiştirme ve kaldırma işlevini kapsar.

Türkiye’de yasama yetkisi, Türk milleti adına TBMM’ye aittir ve devredilemez. Yasama, kanun koyma, değiştirme ve kaldırma işlevini kapsar.

Bakanlık, belirli bir kamu hizmeti alanında merkezi yönetimin görevlerini yürüten teşkilattır. 14 Ekim 2026 itibarıyla Cumhurbaşkanlığının kabine listesinde 17 bakanlık yer almaktadır. Cumhurbaşkanı yardımcılığı bakanlık sayısına eklenmez. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde önceki parlamenter sistemdeki Bakanlar Kurulu yapısı bulunmaz.

Meclis soruşturması, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar hakkında Anayasa’da belirtilen şartlarla yürütülen ve Yüce Divana sevk sonucunu doğurabilen denetim yoludur. Cumhurbaşkanı için 105., yardımcılar ve bakanlar için 106. madde esas alınır. Güncel sistemde başbakanlık yoktur.

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, egemenliği kayıtsız şartsız millete verir; yasama ve yürütme yetkilerini Büyük Millet Meclisinde toplar. Meclis hükümeti sistemini benimseyen kısa bir çerçeve metindir. İlk halinde ayrı cumhurbaşkanlığı makamı yoktu; Cumhuriyet ve cumhurbaşkanlığı 29 Ekim 1923 değişikliğiyle düzenlendi.

1924 Anayasası, egemenliğin millete ait olduğunu, onu TBMM’nin kullanacağını ve Cumhuriyet yönetimini düzenler. Tek meclisli yapı, cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulundan oluşan yürütme vardır. Öğretide kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı yaklaşımıyla açıklanır. Sert anayasadır; kanunların Anayasa’ya aykırı olamayacağını belirtir, ancak Anayasa Mahkemesi kurmamıştır. Özgün metin ile 1928 ve 1937 gibi sonraki değişiklikler ayrılmalıdır.

1961 Anayasası; insan hakları, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti ve anayasal denetim ilkeleriyle öne çıkar. TBMM, Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosundan oluşur. Anayasa Mahkemesini kurmuş, yargı bağımsızlığına ve temel hak güvencelerine yer vermiştir. 1971–1973 değişiklikleriyle özgün metin aynı değildir.