Mülakat Soruları 1

Türkiye’nin sekiz kara sınırı komşusu Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak ve Suriye’dir. Azerbaycan sınırı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti üzerindendir; Nahçıvan ayrı bir bağımsız ülke değildir.

Jeopolitik, coğrafi koşullar ile güç ve siyaset arasındaki ilişkileri inceler. Jeostrateji, coğrafi imkân ve kısıtların stratejik amaçlara göre değerlendirilmesidir. Türkiye bakımından kıtalar arası konum, boğazlar, denizler ve ulaşım bağlantıları önemlidir. Coğrafya avantajlar yanında riskler de yaratır; her politik sonucu tek başına belirlemez.

Türkiye yaklaşık 36°–42° kuzey paralelleri ve 26°–45° doğu meridyenleri arasındadır. Kuzey ve Doğu yarımkürelerde, Asya ile Avrupa üzerinde yer alır; İstanbul ve Çanakkale boğazları stratejik geçiş yollarıdır.

Türkiye Asya ile Avrupa arasında yer alır; Türk Boğazları üzerinden Karadeniz ile Akdeniz arasındaki ulaşımı bağlar. Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu’ya yakınlığı, ulaşım ve enerji güzergâhları üzerindeki konumu jeopolitik önem taşır.

14 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye’nin 81 ili vardır. En son il olan yer Düzce’dir; 9 Aralık 1999’da il olmuştur. 12 Kasım deprem tarihi, il olma tarihiyle karıştırılmamalıdır.

Türkiye geleneksel coğrafya sınıflandırmasında yedi bölgeye ayrılır: Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu. Bunlar idari birimler değildir.

Yunanistan sınırındaki başlıca kara yolu kapıları İpsala ve Pazarkule’dir; ikisi de Edirne’dedir. Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Bulgaristan sınırındaki başlıca kara yolu kapıları Kapıkule ve Hamzabeyli (Edirne) ile Dereköy’dür (Kırklareli). Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Gürcistan sınırındaki başlıca kara yolu kapıları Sarp (Artvin), Türkgözü ve Aktaş’tır (Ardahan). Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Türkiye-Ermenistan sınırındaki kapılar Akyaka (Kars; demiryolu bağlantısı) ve Alican’dır (Iğdır; karayolu bağlantısı). Akyaka adı kaynakta yanlışlıkla Akkaya yazılmıştır. Kapıların geçişe açıklığı ayrıca tarihli duyurularla kontrol edilmelidir; geçici insani yardım geçişi sürekli açılma anlamına gelmez.

Azerbaycan’ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile Türkiye arasındaki kara yolu sınır kapısı Iğdır’daki Dilucu’dur. Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

İran sınırındaki başlıca kara yolu kapıları Gürbulak (Ağrı), Kapıköy (Van) ve Esendere’dir (Hakkâri). Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Irak sınırındaki kara yolu kapılarına Habur (Şırnak) ve Üzümlü (Hakkâri) örnek verilebilir. Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Suriye sınırındaki kara yolu kapılarına Cilvegözü, Öncüpınar, Karkamış, Akçakale ve Nusaybin örnek verilebilir. Bu örnek liste bütün kapıları veya güncel geçiş durumunu kapsamaz. Kapının belirli tarihte yolcu veya ticarete açıklığı ayrıca güncel duyurudan kontrol edilmelidir.

Erzurum-Kars Bölümü, Doğu Anadolu’nun yüksek plato ve dağlık alanlarını kapsar. Kışlar uzun ve soğuktur. Yaz yağışlarıyla gelişen çayırlar büyükbaş hayvancılığı destekler; yükselti ve kısa yetişme dönemi tarımı sınırlandırır.

Günümüzde Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî dili Türkçedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası da resmî dili Türkçe olarak belirler. Diğer Türk devletlerinin Azerbaycanca, Kazakça gibi resmî dilleri Türkiye Türkçesiyle aynı ad altında sayılmamalıdır. Tarihî devletler soruluyorsa dönem ve idarî dil uygulamaları ayrıca belirtilmelidir.

Türkiye’de kıyı ve iç kesimler arasında belirgin iklim farklılıkları vardır. Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklimler başlıca örneklerdir; MGM ayrıca Marmara geçiş iklimini ayırır. Yükselti, dağların uzanışı ve denizellik iklimi etkiler.

Yazları sıcak ve kurak, kışları görece ılık ve yağışlıdır. Türkiye’de özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında görülür.

Yağış yılın geneline yayılır; yıllık sıcaklık farkı deniz etkisiyle sınırlanır. Türkiye’de Karadeniz kıyılarında görülür; yağış miktarı kıyının farklı kesimlerinde değişir.

Deniz etkisinin zayıf olduğu iç kesimlerde sıcaklık farkları büyüktür; kışlar soğuktur. Yazların sıcaklığı ve yağış rejimi bölgeye göre değişir; Doğu Anadolu ile İç Anadolu aynı özelliklerde değildir.