Mülakat Soruları 4

Devletçilik uygulamalarına devlet öncülüğündeki sanayi yatırımları, Sümerbank gibi kamu kurumları ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı örnek verilebilir. 1940 Millî Korunma Kanunu Atatürk sonrasıdır. İkinci sanayi planı hazırlanmış olmakla birlikte savaş ortamında uygulamasından vazgeçilmiştir; iki plan da bütünüyle uygulandı denmemelidir.

Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması siyasi alandaki başlıca reformlardır.

Soyadı Kanunu, şapka ve kıyafet düzenlemeleri, takvim-saat ve ölçü değişiklikleri toplumsal alandaki örneklerdir.

Öğretimin birleştirilmesi, yeni Türk harflerinin kabulü, dil ve tarih kurumlarının kurulması ve üniversite reformu eğitim-kültür alanındaki örneklerdir.

Ekonomik dönüşümlere İzmir İktisat Kongresi (1923), aşarın kaldırılması (1925), Kabotaj Kanunu (1926), Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927), kamu bankaları ve sanayi yatırımları ile Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı örnek verilebilir. İkinci sanayi planının hazırlanması ile uygulanması ayrı konulardır; tam uygulanmış gibi sunulamaz. Sanayi planları, 1960 sonrası beş yıllık kalkınma planlarıyla da karıştırılmamalıdır.

Medeni hukuk başta olmak üzere hukuk düzeninin laikleştirilmesi ve yeni kanunların kabulü hukuk alanındaki reformlardır.

Mustafa Kemal Atatürk 1881’de Selanik’te doğmuştur. Doğumunun kesin gün ve ayı bilinmez; 19 Mayıs tarihini sembolik doğum günü olarak benimsemiştir.

10 Kasım 1938’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda saat 09.05’te vefat etmiştir.

Beklenen cevap Namık Kemal’dir. Namık Kemal’in vatan ve hürriyet düşüncesi Atatürk’ü etkilemiştir. “En sevdiği” öznel bir sıralama olduğundan, tarihsel olarak daha dikkatli ifade “etkilendiği vatan ve hürriyet şairlerinden biri”dir.

1881’de doğup 1938’de vefat ettiği için yıl hesabıyla 57 yaşındadır.

Bandırma Vapuru ile, 9. Ordu Kıtaları Müfettişi göreviyle Samsun’a çıkmıştır. Tarih 19 Mayıs 1919’dur.

Millî Mücadele’nin başlangıcı olarak Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışı kabul edilir.

28 Mayıs 1919’da yayımlanan Havza Genelgesi, işgallere karşı protesto toplantıları ve milli tepkinin örgütlenmesini istedi. Millî Mücadele’nin halka yayılması bakımından önemli bir adımdır.

22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi, vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu; kurtuluşun milletin azim ve kararıyla sağlanacağını ilan etti. Ulusal bir kongre toplanması çağrısı yaptı.

Balıkesir’de Millî Mücadele sırasında birden fazla kongre yapılmıştır. Yaygın olarak anılan İkinci Balıkesir Kongresi 26–30 Temmuz 1919’da toplanmış; Batı Anadolu’daki direnişin teşkilatlanması ve ihtiyaçlarının karşılanmasını ele almıştır. Kaynaktaki 26 Haziran tarihi bu kongre için yanlıştır.

Alaşehir Kongresi 16–25 Ağustos 1919’da toplanmıştır. Batı Anadolu’daki işgale karşı direnişi ve bölgesel örgütlenmeyi koordine etmeyi amaçlamıştır. Millî direnişin ilk kez başladığı yer olarak gösterilmemelidir; daha önceki örgütlenmelerin devamıdır.

Rütbe ile görev farklıdır. Önemli terfileri: 27 Kasım 1911 binbaşı, 1 Haziran 1915 albay, 1 Nisan 1916 mirliva (MSB kronolojisinde tümgeneral), 19 Eylül 1921 mareşal. Tümen, kolordu, ordu komutanlığı ve başkomutanlık görevlerdir; bu görevleri rütbe gibi sıralamak yanlıştır.

İzmir’in 15 Mayıs 1919’da Yunan kuvvetlerince işgali sırasında ilk kurşunu atan kişi olarak gazeteci Hasan Tahsin, asıl adıyla Osman Nevres Bey tanınır. “İzmir’deki ilk kurşun” ile Millî Mücadele’nin bütün cephelerindeki ilk silahlı direniş aynı soru değildir.

Saltanat 1 Kasım 1922’de TBMM tarafından kaldırılmıştır; Osmanlı saltanatının sona ermesi bu kararla ilişkilidir.

Türk Tarih Kurumu, Atatürk’ün direktifleriyle 15 Nisan 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti adıyla kurulmuştur. 1935’te Türk Tarih Kurumu adını almıştır.