Mülakat Soruları 8

Barbaros Hayreddin Paşa’nın Andrea Doria yönetimindeki müttefik donanmasını yenmesidir; Akdeniz’de Osmanlı deniz üstünlüğünü güçlendirmiştir. TDV tarih maddesi muharebeyi 28 Eylül 1538’e tarihler. MSB’nin Deniz Kuvvetleri Günü anması ise 27 Eylül’dür; tarih kaynakları ve anma günü ayrımı belirtilmelidir.

31 Mart Vakası, Rumi takvimdeki adıyla anılan ve Miladi 13 Nisan 1909’da İstanbul’da başlayan ayaklanmadır. Hareket Ordusu tarafından bastırıldı; süreç II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesiyle sonuçlandı. 31 Mart ile 13 Nisan farklı takvimlerin aynı olaya verdiği tarihtir.

1299 Osmanlı kuruluşu için geleneksel kabul edilen yıl; 571 Hz. Muhammed’in doğumu için Türkiye’de yaygın kullanılan tarih (doğumun kesin günü ve yılı hakkında farklı görüşler vardır); 610 İslam geleneğinde ilk vahiy; 622 Mekke’den Medine’ye hicret; 628 Hudeybiye Antlaşması; 630 Mekke’nin fethi; 8 Haziran 632 Hz. Muhammed’in vefatı; 1071 Malazgirt Zaferi; 29 Ekim 1923 Cumhuriyet’in ilanı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 15 Kasım 1983’te ilan edilmiştir.

Kıbrıs Cumhuriyeti 16 Ağustos 1960’ta bağımsız oldu. 1959 tarihli Londra-Zürih düzenlemeleri kuruluş sürecindedir; devletin bağımsızlık günüyle aynı değildir.

Günümüzde yaygın olarak anılan bağımsız Türk devletleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’dır. KKTC’yi yalnız Türkiye tanır. TDT’nin tam üye listesi ise Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dır; devletler listesi ile teşkilat üyeliği aynı kapsam değildir.

Başlıca savaşanlar iki grupta anılır: İttifak/Merkezî güçler Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan; İtilaf tarafında Birleşik Krallık, Fransa, Rusya, Sırbistan, Belçika, daha sonra İtalya ve ABD gibi devletler. Katılım tarihleri farklıdır; bu bütün sömürge, dominyon ve katılımcıların eksiksiz listesi değildir.

Uzun vadeli nedenler arasında büyük devlet rekabeti, silahlanma, milliyetçilik ve ittifaklar sistemi vardır. Yakın tetikleyici 28 Haziran 1914’te Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand’ın öldürülmesi ve ardından gelen krizdi; Avusturya-Macaristan 28 Temmuz’da Sırbistan’a savaş ilan etti. Tek suikast, bütün yapısal nedenlerin yerine geçmez.

Hamidiye Hafif Süvari Alayları II. Abdülhamid döneminde, 1890’larda Doğu Anadolu’daki aşiretlerden oluşturuldu. Kürt aşiretleri ağırlıklı olmakla birlikte Arap, Türkmen ve Karakalpak unsurlar da vardı; tamamını tek etnik gruptan oluşan birlikler diye anlatmak eksiktir.

Mohaç Muharebesi, 29 Ağustos 1526’da Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu ile Macar ordusu arasında yapılmış, Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır.

Geleneksel sırayla 36 Osmanlı padişahı: Osman, Orhan, I. Murad, I. Bayezid, I. Mehmed, II. Murad, II. Mehmed, II. Bayezid, I. Selim, I. Süleyman, II. Selim, III. Murad, III. Mehmed, I. Ahmed, I. Mustafa, II. Osman, IV. Murad, İbrahim, IV. Mehmed, II. Süleyman, II. Ahmed, II. Mustafa, III. Ahmed, I. Mahmud, III. Osman, III. Mustafa, I. Abdülhamid, III. Selim, IV. Mustafa, II. Mahmud, Abdülmecid, Abdülaziz, V. Murad, II. Abdülhamid, V. Mehmed Reşad ve VI. Mehmed Vahdeddin. Fetret Devri’ndeki şehzadeler ayrıca sayılmaz.

Türk askerî tarih anlatımında ilk teşkilatlı ordu Mete Han ve Asya Hun Devletiyle ilişkilendirilir; Kara Kuvvetleri MÖ 209’u tarihî kuruluş başlangıcı olarak kutlar.

Sabiha Gökçen’dir. Sivil kadın pilotlukta ilk isim Bedriye Tahir Gökmen’dir.

Portekizli denizci Bartolomeu Dias, 1488’de Ümit Burnu’nu dolaşan ilk Avrupalı olarak anılır. “Keşfetti” ifadesi Avrupa denizcilik tarihi bağlamındadır; bölgenin yerli halklarca daha önce bilinmediği anlamına gelmez.

Lidyalılar, MÖ 7. yüzyılda bilinen en eski standart damgalı madeni para örnekleriyle ilişkilendirilir. Bu, bütün para ve değişim araçlarını ilk kez onların yarattığı anlamına gelmez; soru madeni para olarak anlaşılmalıdır.

Yavuz Sultan Selim, 1512–1520 arasında hüküm süren dokuzuncu Osmanlı padişahıdır. Çaldıran ve Mısır seferleri döneminin önemli olaylarıdır.

18 Mart, 1915 Çanakkale Deniz Zaferi’ni hatırlatır; Türkiye’de Şehitleri Anma Günü olarak da anılır. Çanakkale kara muharebelerinin başlangıcı 25 Nisan 1915’tir.

Cumhurbaşkanlığı forsuyla ilişkilendirilen geleneksel 16 devlet listesinden Büyük Hun (Asya Hun), Göktürk ve Uygur devletleri örnek verilebilir. Bu liste, Türk tarihindeki bütün devletlerin yalnız 16 tane olduğu anlamına gelmez.

İlk özgün Osmanlı altın sikkesi olan sultânî, Fatih Sultan Mehmed döneminde 1477–1478’e karşılık gelen süreçte bastırılmıştır. Daha önce yabancı altınların kullanılmasıyla Osmanlı adına özgün altın sikke basılması aynı konu değildir.

Örnekler: Preveze Deniz Muharebesi (1538), Cerbe Deniz Muharebesi (1560) ve İnebahtı Deniz Muharebesi (1571). Preveze ve Cerbe Osmanlı zaferi, İnebahtı ise Osmanlı donanmasının yenilgisidir; üçüne birden “zafer” denmemelidir.