Mülakat Soruları 56

İnternetin öncüllerinden ARPANET, araştırma bilgisayarlarını bağlamak, uzak bilgisayarlardaki bilgi ve kaynakları paylaşmak için geliştirildi. “Yalnız nükleer savaşa dayanıklı askerî haberleşme için icat edildi” anlatısı ARPANET’in amacını doğru özetlemez.

3621 sayılı Kıyı Kanunu, kıyıyı değiştirecek boyutta kazıyı ve kıyıdan kum, çakıl gibi malzeme alınmasını yasaklar. Bu nedenle her kazı için “valilik izin verirse yapılır” denemez. İzin verilebilir bir altyapı, dolgu veya başka çalışma varsa projenin türüne göre plan, ruhsat ve ilgili kurum onayları ayrıca incelenmelidir.

Kamuya açık resmî kaynaklardan JEMUS (Jandarma Entegre Muhabere ve Bilgi Sistemi) ile JNET ve JANNET ağları örnek verilebilir. JEMUS haberleşme/bilgi sistemi, JNET ve JANNET ise ağ ortamları olarak anılır. Eski listedeki her bilgi sistemi veya veri bankası aynı türden ağ gibi sınıflandırılmamalıdır.

Dünya’nın Güneş ışığı alan bölümünde gündüz, ışık almayan bölümünde gece yaşanır. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi gece ve gündüzün birbirini izlemesini sağlar. Mevsimlerin oluşması ise eksen eğikliği ve Güneş çevresindeki dolanmayla ilişkilidir.

Adli aramada kural hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısının; ona ulaşılamıyorsa kanunun izin verdiği yerlerde kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılabilir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kolluk amiri emri yeterli değildir; hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri gerekir. Önleme araması ayrı şartlara tabidir.

Keşmir bölgesi, Hindistan ve Pakistan arasındaki başlıca toprak ve egemenlik uyuşmazlıklarından biridir. Bölgenin idari parçaları ve Çin’le bağlantılı sınır meseleleri ayrıca vardır.

Adlî arama bakımından, hemen işlem yapılmazsa suçun iz ve delillerinin kaybolması, şüphelinin kaçması veya kimliğinin belirlenememesi ihtimali ve hâkim kararı almaya zaman bulunmaması kastedilir. Önleme aramasında ise kamu güvenliği, haklar ve suçun önlenmesi açısından ayrı tanım vardır. Bu hâl, her tedbiri sınırsız ve emirsiz uygulama yetkisi vermez.

Polis bakımından temel düzenleme PVSK m.16’dır. Silah ancak kanunda belirtilen şartlar oluştuğunda, gerekli ve tehlikeyi giderecek ölçüde kullanılabilir; keyfî ceza verme aracı değildir. Meşru savunma, direnişi kırma veya belirli yakalama hallerinin şartları ayrı değerlendirilir. Her durumda önce aynı uyarının yapılması gerektiği veya kaçan herkese ateş edilebileceği söylenemez. Jandarma ve asker bakımından ayrıca ilgili görev mevzuatı uygulanır.

5442, İl İdaresi Kanunudur; İl Özel İdaresi Kanunu 5302’dir. Soruda 5442 m.66 uyarınca Kabahatler Kanunu m.32’ye göre verilen idari para cezası kastediliyorsa, genel başvuru mercii sulh ceza hâkimliğidir; doğrudan Danıştay değildir. Başka bir idari işlem veya özel kanun varsa görevli yargı ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.

Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a çıktı. Resmî görevi bölgede asayişi sağlamak ve mütareke hükümleriyle ilgili denetimlerdi. Bu görevle Anadolu’ya geçişi, millî bağımsızlık için direnişi örgütlediği sürecin başlangıcı oldu.

622, Hz. Muhammed ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye hicretiyle ilişkilidir. Hicri takvimin başlangıç yılı olarak benimsenmiştir. Hicret yolculuğu ile takvimin yılbaşı olan 1 Muharrem aynı gün değildir.

Balyoz, 2010’da kamuoyuna yansıyan bir darbe planı iddiasına ilişkin ceza soruşturması ve davanın adıdır. Dava adı, iddiaların tamamının kesin doğru olduğu anlamına gelmez; mahkûmiyet, hak ihlali, yeniden yargılama ve beraat süreçleri ayrı tarihli kararlarla değerlendirilmelidir.

Kaynak 2019 Christchurch saldırısını kastediyorsa, 15 Mart 2019’da Yeni Zelanda’daki iki camiye yönelik terör saldırısında 51 kişi öldürüldü. Fail terör eylemi ve cinayetlerden mahkûm edildi. Ülkedeki bütün olaylar bu saldırıya indirgenmemelidir.

Hatay tek bir savaş kazanılarak alınmış değildir. Diplomatik süreç ve Hatay Devletinin oluşumunun ardından Hatay Meclisinin 29 Haziran 1939 kararıyla Türkiye’ye katılmış, 23 Temmuz’da devir töreni yapılmıştır.

Millî Mücadele’ye destek veren bir din adamı örneği Şeyh Ahmed eş-Şerif es-Senûsî’dir. ATAM biyografisi onun Ankara Hükûmetine desteğini ve Mustafa Kemal Paşa ile görüşmelerini belgeler. “Evliya” ise inançla ilgili bir nitelemedir; tarih araştırmasında kişinin kutsallığı kanıtlanmış bir olgu gibi sunulmaz.

Kastedilen, Mustafa Kemal’in 7 Şubat 1923’te Balıkesir Zağnos Paşa Camii’nde yaptığı konuşmadır. Din, camilerin toplumsal işlevi ve hutbelerin halk tarafından anlaşılır olması gibi konulara değinir. Metnin bugün camide asılı bulunma durumu ayrıca yerinde doğrulanmış değildir.

Millî Mücadele’nin silahlı aşamasının sona ermesinde 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkes Antlaşması, barışın kurulmasında ise 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması esas alınır. Soruda askerî veya diplomatik sonlanmanın kastedildiği belirtilmelidir.

Gün sayısı, başlangıç ve bitiş ölçütüne bağlıdır. 19 Mayıs 1919’dan 11 Ekim 1922’ye tarih farkı 1.241 gündür; her iki gün dahil sayılırsa 1.242 olur. Lozan’ın 24 Temmuz 1923 tarihi bitiş seçilirse farklı sonuç çıkar. Bu nedenle ölçüt belirtilmeden tek sayı verilmemelidir.

25,25. İşlem: 101 ÷ 4 = 25,25.

Millî piyade tüfeği ailesine MPT-76, hafifletilmiş MPT-76MH ve MPT-55 örnek verilebilir. “Yeni” nitelemesi tarihe bağlıdır; ürün adı ile teslimat tarihi ayrı değerlendirilmelidir.