Mülakat Soruları 45

İstanbul Boğazı’nın en derin yeri Kandilli–Bebek arasındaki kesimdedir; coğrafi araştırmada yaklaşık 110 metre olarak verilir. Eski nottaki 120 metre cevabı bu kaynakla değiştirilmiştir. Derinlik, kullanılan harita ve ölçüm referansıyla birlikte belirtilmelidir.

Avrupa Birliği’nin bir devlet gibi tek bir resmî başkenti yoktur. Brüksel başlıca kurumların bulunduğu merkezdir; Komisyon ve Konsey burada yer alır. Avrupa Parlamentosunun resmî merkezi Strasbourg, AB Adalet Divanının merkezi Lüksemburg’dur.

İlk Türk kadın pilot Bedriye Tahir Gökmen’dir. Sabiha Gökçen’in ayrı unvanı ilk Türk kadın askerî/savaş pilotluğudur.

Yasama, kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisidir; TBMM’ye aittir (m.7, 87). Yürütme yetki ve görevi Cumhurbaşkanınca kullanılır ve yerine getirilir (m.8). Yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır (m.9).

Millî Mücadele’de ilk silahlı direniş kurşunu anlatımında 19 Aralık 1918 Dörtyol/Karakese ve Mehmet Kara (Mehmet Çavuş) kastedilir. İzmir’in 15 Mayıs 1919 işgalindeki ilk kurşun anlatımı Hasan Tahsin’le ilişkilidir; bu iki soru aynı değildir.

Güney yönlü yerel rüzgârlar: kıble güneyden, lodos güneybatıdan, keşişleme güneydoğudan eser. Özellikleri mevsim ve yerel hava koşullarına bağlıdır; her durumda aynı yağışı getirmez.

Kuzey yönlü yerel rüzgârlar: yıldız kuzeyden, poyraz kuzeydoğudan, karayel kuzeybatıdan eser. Etkileri mevsim, nem ve yerel hava koşullarına göre değişir.

Marmara Denizi’ne dökülen başlıca akarsular Susurluk (Simav), Biga ve Gönen çaylarıdır. Susurluk yalnızca Uludağ’dan doğan tek bir dere olarak açıklanamaz.

Bağımsızlık tarihleri: Kazakistan 16 Aralık 1991; Kırgızistan 31 Ağustos 1991; Türkmenistan 27 Ekim 1991. Özbekistan 31 Ağustos 1991’de bağımsızlık kararını aldı; 1 Eylül bağımsızlık bayramıdır. Azerbaycan’da 30 Ağustos 1991 bağımsızlık kararı, 18 Ekim 1991 bağımsızlık anayasa yasası tarihidir. KKTC 15 Kasım 1983’te ilan edildi ve yalnız Türkiye tarafından tanınır. Bunlar her devletin tarihindeki ilk kuruluş yılı değil, günümüzdeki bağımsızlık sürecinin tarihleridir.

Millî Mücadele’nin başlangıcında izlenen başlıca güzergâh Samsun, Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara’dır. Bu şehirler “Millî Mücadele sonucunda” değil, 1919’daki hazırlık ve örgütlenme sürecinde ziyaret edilmiştir.

İlk büyük Müslüman iç savaşı olarak 656’da Basra yakınlarında gerçekleşen Cemel Vak‘ası anılır. Hz. Ali’nin kuvvetleri ile Hz. Âişe, Talha ve Zübeyr’in bulunduğu taraf arasında yaşanmıştır. Ridde savaşları gibi daha önceki çatışmalar farklı bağlamda ele alınır.

Niccolò Machiavelli, Floransalı siyaset düşünürü ve diplomattır. Prens ve Titus Livius’un İlk On Kitabı Üzerine Söylevler başlıca eserlerindendir. Siyaset, iktidar ve yönetim üzerine düşünceleriyle tanınır; bütün görüşlerini “her araç meşrudur” sözüne indirgemek eksiktir.

Erzurum Kongresi toplanışı ve katılım bakımından bölgesel, aldığı bağımsızlık ve bütünlük kararları bakımından millîdir. Sivas Kongresi ise toplanışı ve kararları bakımından millîdir; direniş cemiyetlerini tek çatı altında birleştirmiştir. Erzurum kararlarının yalnız bölgesel olduğu cevabı eksiktir.

İsmail Gaspıralı, Türk dünyasında eğitim ve basın yoluyla yenileşmeyi savunan Kırım Tatarı fikir adamıdır. Tercüman gazetesi ve dilde, fikirde, işte birlik düşüncesiyle tanınır.

En önemli eseri Dîvânu Lugâti’t-Türk’tür; Türk dilinin bilinen ilk sözlüğüdür.

Yusuf Has Hacib’in en önemli eseri Kutadgu Bilig’dir. 11. yüzyılda yazılmış, devlet yönetimi ve iyi yaşam üzerine öğütler içeren Türkçe eserdir.

Nizâmülmülk’ün en tanınmış eseri Siyâsetnâme, diğer adıyla Siyerü’l-mülûk’tur. Devlet yönetimi ve kurumların işleyişine ilişkin öğütler içerir.

Fevzi Çakmak 1921–1944 yılları arasında Genelkurmay Başkanlığı yaptı. Cumhuriyetin ilanından önce de bu görevde bulunduğu için başlangıç tarihi 1923 değildir.

Türkiye’de deniz dolgusu üzerine yapılan ilk havalimanı Ordu-Giresun Havalimanı’dır; 22 Mayıs 2015’te açılmıştır. Benzer şekilde yapılan Rize-Artvin Havalimanı daha sonra hizmete girmiştir.

1926 tarihli 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi ile bugün yürürlükteki 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu farklı kanunlardır. İlki 17 Şubat 1926’da kabul edilmiştir. Güncel 4721 sayılı Kanun 22 Kasım 2001’de kabul edilmiş ve 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girmiştir; kişiler, aile, miras ve eşya hukukunu düzenler.