Mülakat Soruları 33

Edebiyat Nobel’i kazanmış bir Türk yazar örneği Orhan Pamuk’tur (2006). Soru dünya genelinde tüm kazananları veya belirli bir yılı soruyorsa kapsam belirtilmelidir; bu örnek tam kazananlar listesi değildir.

Kudüs, Doğu Akdeniz bölgesindeki tarihî kenttir; Eski Şehir, Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam için kutsal kabul edilen mekânları barındırır. Doğu Kudüs’ün işgal ve başkent statüsü siyasal-hukuki ihtilafın parçasıdır. Türkiye, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devletini destekler; kenti yalnızca tek dinin önemli yeri diye tanımlamak eksiktir.

Şiirlerinden Mona Rosa, Balkon, Şahdamar ve Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine örnek verilebilir. Bunlar Sezai Karakoç’un bütün eserlerinin listesi değildir.

Şehname (Şâhnâme), Firdevsi’nin Farsça manzum destanıdır.

Kanunsuz emir, hukuka aykırı emirdir. Anayasa’nın 137. maddesine göre kamu görevlisi aykırılığı amirine bildirir; suç oluşturmayan emirde yazılı ısrarın sonuçları ile kanuni istisnalar ayrıca değerlendirilir. Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez; yazılı emir veya “vatan yararı” gerekçesi suç işleme yetkisi vermez. Askerî hizmetlerde de uygulanacak özel kanun hükümleri gözetilir.

Hindistan’ın Mumbai limanı hedeflenirse örnek güzergâh Samsun → Karadeniz → İstanbul Boğazı → Marmara → Çanakkale Boğazı → Ege → Akdeniz → Süveyş Kanalı → Kızıldeniz → Babülmendep → Aden Körfezi → Arap Denizi → Mumbai’dir. Hindistan’ın hangi kıyı limanına gidildiğine göre son bölüm değişir; Hürmüz Boğazı bu örnekte kullanılmaz.

Malazgirt Muharebesi 26 Ağustos 1071’de Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan ile Bizans İmparatoru IV. Romanos Diogenes arasında yapıldı ve Selçuklu zaferiyle sonuçlandı. “Anadolu’nun kapıları açıldı” ifadesi, Türk yerleşiminin hızlanmasını anlatır; Türklerin Anadolu’ya ilk kez o gün geldiği anlamına gelmez.

Millî Mücadele, işgallere karşı örgütlenme, 1919’daki kongreler ve 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılmasıyla siyasi-askerî bir süreç olarak gelişti. 1922’de Büyük Taarruz ve Mudanya Mütarekesi askerî aşamada belirleyiciydi. 1923 Lozan Antlaşması ve 29 Ekim’de Cumhuriyetin ilanı yeni devletin kuruluş sürecinin temel aşamalarındandır. Askerî sonlanma ile diplomatik ve anayasal kuruluş aynı tarih değildir.

Afganistan’ın başkenti Kabil; Hırvatistan’ın Zagreb; Avustralya’nın Kanberra’dır.

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emri, Büyük Taarruz ve 30 Ağustos zaferi sonrasında 1 Eylül 1922’de verilmiştir. Taarruzun başladığı 26 Ağustos ile emrin verildiği tarih aynı değildir.

Vecihi Hürkuş, Türk pilot, uçak tasarımcısı ve havacılık öncüsüdür. Tasarlayıp ürettiği Vecihi K-VI ile 28 Ocak 1925’te ilk uçuşunu yapmıştır. Millî Mücadele’de pilot olarak görev yapmış, Türk Tayyare Cemiyetinin kurucuları arasında yer almıştır.

Misak-ı Millî’nin temel başlıkları millî bütünlük ve bağımsızlık, halkoyuna bırakılan bölgeler, İstanbul ve Boğazların güvenliği, azınlık haklarında karşılıklılık ve siyasi-adli-mali bağımsızlıktır. Sonraki sınır düzenlemelerinde Musul ve Batum gibi yerler Türkiye dışında kalmıştır. “Taviz” siyasi bir değerlendirmedir; her bölgenin sonucu ayrı antlaşma ve süreçle açıklanmalıdır.

Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi. Başlıca sonraki aşamalar: 1924 öğretim birliği ve halifeliğin kaldırılması, 1926 Medeni Kanun, 1928 harf reformu, 1930–1934 kadınların siyasî haklarının genişlemesi. Sonraki çok partili hayat ve yönetim değişimleri ayrıca dönemlere ayrılarak çalışılmalıdır; bir mülakat cevabı bütün yüzyılın eksiksiz kronolojisi değildir.

Antik yedi harikadan Efes Artemis Tapınağı bugünkü İzmir/Selçuk’ta, Halikarnas Mozolesi bugünkü Muğla/Bodrum’dadır. İkisinin de özgün yapısı bütünüyle ayakta değildir.

Birleşmiş Milletlerin Uluslararası Vicdan Günü 5 Nisan’dır. Barış kültürü, hoşgörü ve insan onuruna saygı bilincini teşvik eder.

“Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır” dizesi Mithat Cemal Kuntay’a aittir.

Mercidâbık Muharebesi, 24 Ağustos 1516’da Yavuz Sultan Selim’in Osmanlı ordusu ile Memlük ordusu arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. Suriye’nin Osmanlı hâkimiyetine geçmesinin yolunu açmıştır.

Suriye dışındaki tarihî görev örnekleri Kore Savaşı’na 1950’de birlik gönderilmesi ve 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’dır. Bosna-Hersek, Kosova, Katar ve Somali gibi yerlerdeki görevlerin hukuki dayanağı ve niteliği farklıdır; her biri işgal veya aynı tür savaş olarak adlandırılamaz.

1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Başbakan Bülent Ecevit, Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk ve Dışişleri Bakanı Turan Güneş’ti. Harekâtın ilk aşaması 20 Temmuz, ikinci aşaması 14 Ağustos 1974’te başladı. “Ayşe tatile çıksın” ikinci aşamayla ilişkilidir.

60’ın dört katı 240’tır; 240’ın çeyreği 60’tır. Sonuç 60.