Mülakat Soruları 18

Harp Akademisinden mezuniyetinden sonra ilk görev yeri Şam’daki 5. Ordu’dur; kurmay yüzbaşı olarak görevlendirilmiştir.

Hindistan Müslümanları Birliği lideri Muhammed Ali Cinnah, Atatürk’ün ölümünün ardından 18 Kasım 1938’in “Kemal Günü” olarak anılmasını istemiştir. Bu, 10 Kasım’ın bağımsız Hindistan devleti tarafından kalıcı ulusal gün ilan edildiği anlamına gelmez.

Atatürk’ün silah arkadaşlarına İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kâzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele örnek verilebilir. Siyasetçi veya yazar yakınlarının tamamını askerî silah arkadaşı olarak listelemek doğru değildir.

Trablusgarp Savaşı sırasında, 27 Kasım 1911’de binbaşılığa yükselmiştir.

Çanakkale Savaşı sırasında, 1 Haziran 1915’te albaylığa yükselmiştir.

Yalova’dır. Yalova Belediyesi, Atatürk’ün kente bağlılığını anlatırken “Yalova benim kentimdir” sözünü aktarır.

Başlıca manevi evlatları Afet İnan, Sabiha Gökçen, Ülkü, Rukiye, Nebile, Zehra, Abdürrahim Tuncak ve Sığırtmaç Mustafa’dır. Atatürk Ansiklopedisi ayrıca İhsan, Ömer ve Afife’yi de sayar. Liste kaynakların kapsamına göre farklılaşabilir; yalnızca birkaç tanınmış isimle sınırlandırılmamalıdır.

Örnek: “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emri, Büyük Taarruz sonrasındaki 1 Eylül 1922 takip harekâtı bağlamındadır. Çanakkale’de taarruz emri, Sakarya’da bütün vatanın savunulması yaklaşımı farklı bağlamlardır. “Geldikleri gibi giderler” ise 13 Kasım 1918 İstanbul’a dönüş anlatısıyla ilişkilidir; doğrudan bir muharebe emri değildir.

1919’dan 1927’ye uzanan olayları anlatır. Yalnızca 1919–1923 dönemine indirgenmemelidir.

Gençliğe Hitabe ile sona erer.

Halifeliğin kaldırılması, öğretimin birleştirilmesi ve hukuk düzeninin laikleştirilmesi örnek verilebilir. Reformlar birden fazla ilkeyle ilişkilendirilebilir.

Yeni Türk harflerinin kabulü, takvim-saat ve ölçü değişiklikleri çağdaşlaşma kapsamında örnek verilebilir. İnkılapçılık bütün reformları geliştirme anlayışıyla ilişkilidir.

Kadınlara siyasi haklar tanınması ve medeni hukukta eşitlik yönündeki düzenlemeler halkçılık anlayışıyla ilişkilendirilebilir; reformlar tek ilkeye indirgenmez.

Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun kurulması millî kültürün araştırılması ve geliştirilmesiyle ilişkilendirilebilir.

TBMM’nin açılması ve Cumhuriyetin ilanı cumhuriyetçilik doğrultusundaki başlıca gelişmelerdir.

Devletçilik uygulamalarına devlet öncülüğündeki sanayi yatırımları, Sümerbank gibi kamu kurumları ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı örnek verilebilir. 1940 Millî Korunma Kanunu Atatürk sonrasıdır. İkinci sanayi planı hazırlanmış olmakla birlikte savaş ortamında uygulamasından vazgeçilmiştir; iki plan da bütünüyle uygulandı denmemelidir.

Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması siyasi alandaki başlıca reformlardır.

Soyadı Kanunu, şapka ve kıyafet düzenlemeleri, takvim-saat ve ölçü değişiklikleri toplumsal alandaki örneklerdir.

Öğretimin birleştirilmesi, yeni Türk harflerinin kabulü, dil ve tarih kurumlarının kurulması ve üniversite reformu eğitim-kültür alanındaki örneklerdir.

Ekonomik dönüşümlere İzmir İktisat Kongresi (1923), aşarın kaldırılması (1925), Kabotaj Kanunu (1926), Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927), kamu bankaları ve sanayi yatırımları ile Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı örnek verilebilir. İkinci sanayi planının hazırlanması ile uygulanması ayrı konulardır; tam uygulanmış gibi sunulamaz. Sanayi planları, 1960 sonrası beş yıllık kalkınma planlarıyla da karıştırılmamalıdır.